«Περί θείων ὀνομάτων τοῦ Ἁγίου Διονυσίου Ἀρεοπαγίτου μέ ἑρμηνευτικά σχόλια τοῦ Ἁγίου Μαξίμου τοῦ Ὁμολογητῆ» No 21

Ἀποσπάσματα 2024-2025 ἀπό τό σεμινάριο Δογματικῆς «Περί θείων ὀνομάτων τοῦ Ἁγίου Διονυσίου Ἀρεοπαγίτου μέ ἑρμηνευτικά σχόλια τοῦ Ἁγίου Μαξίμου τοῦ Ὁμολογητῆ»
(Μέ τόν Παῦλο Κλιματσάκη)

Ποῦ ἦταν ὁ καθένας μας πρίν γεννηθεῖ;

Ἀφ’ὅτου γεννιόμαστε , ποιός ὁ σκοπός μας;

Ἐν ὅσῳ ζοῦμε στή γῆ μποροῦμε νά μετέχουμε στήν αἰωνιότητα τοῦ Θεοῦ; δηλαδή στήν μακαριότητά του;

Πῶς ἑνωνόμαστε μέ τόν Θεό;

Ὁ καθένας ἀπό μᾶς προϋφίσταται στή σκέψη τοῦ Τριαδικοῦ Θεοῦ. Πρίν γεννηθοῦμε μᾶς γνωρίζει ὁ Θεός. Δέν ἔχει μόνο τήν ἔννοια τοῦ ἀνθρώπου στό μυαλό Του. Ἀλλά ἔχει προκαταλάβει καί τήν ὕπαρξη τοῦ καθενός ἀπό μᾶς. Τήν ἔχει θελήσει. Γιά τόν κάθε ἄνθρωπο πού θά γεννηθεῖ, αὐτό ὁ Θεός τό ἔχει θελήσει μέσα στήν αἰωνιότητά Του...

Οἱ ἀρχές τῶν ὄντων εἶναι ταυτόχρονα καί ἀγαθά θελήματα. Κάθε ὄν πού δημιουργεῖται εἶναι καλό καθ’ἑαυτόν. Τά θελήματα αὐτά εἶναι καθοριστικά καί ποιητικά. Δέν εἶναι ἀνεξάρτητα ἀπό τόν Θεό.

Ἀκροατής: Τά ἔμβρυα πού ἀποβάλλονται, πῶς ὑπάρχουν στό προαιώνιο σχέδιο τοῦ Θεοῦ;

Ἀπό τή στιγμή πού γίνεται σύλληψη ὑπάρχει ἄνθρωπος. Θά ἀναπτυχθεῖ, θά φανεῖ τό σῶμα του, ἡ ψυχή του. Γιά τόν Θεό αὐτός ὁ ἄνθρωπος ὑπάρχει γιατί ὑπάρχει ὡς ψυχή. Ἄν ἔγινε ἔκτρωση ἤ ἀποβολή δέν ἔχει ἐκδηλωθεῖ ὁλοκληρωμένα ὡς ἄνθρωπος, ἀλλά γιά τόν Θεό ὑπάρχει. Γιατί ὑπάρχει ἡ ψυχή πού δέν πεθαίνει ποτέ. Καί θά τήν ἀναλάβει ὁ Θεός μέχρι πού θά σωθεῖ. ...

Τό νά δίνεις τό εἶναι στά ὄντα προκύπτει ἀπό ἀγαθότητα. Ὁ Θεός δέν χρωστᾶ σέ κανέναν. Δέν ἔχει ὑποχρέωση οὔτε ἀνάγκη νά δημιουργήσει κάτι. Ἐπειδή εἶναι ὑπερτελής καί ἀνενδεής. Ὁ Θεός δημιούργησε ἀπό ἄπειρη ἀγαθότητα. Ὁ Θεός ἔχει μία σκοπιμότητα: τά ὄντα πού δημιουργεῖ νά μετέχουν τῆς μακαριότητάς Του. Αὐτός ὁ σκοπός δέν προκύπτει ἀπό κάποια ἀνάγκη.

Ἀκροατής: Γιά νά δημιουργήσει ο Θεός δέν ἔχει ἕνα κίνητρο;

Ναί, μπορεῖτε νά τό πεῖτε κι ἔτσι, ἀλλά αὐτά πού ἰσχύουν σέ μᾶς κατά τό ἀνθρώπινον, στήν περίπτωση τοῦ Θεοῦ ἰσχύουν ὑπερουσίως. Γιατί τό κίνητρο σέ μᾶς προϋποθέτει κάποια ἔλλειψη. Στόν Θεό ὅμως, ὅταν δημιουργεῖ τούς ἀνθρώπους, δέν ὑπάρχει κάποια ἔλλειψη πού τόν παρακινεῖ νά τό κάνει. Ἀλλά ἀπό ἔκχυση ἀγαθότητας πράττει.

-Τί θα πεῖ μετοχή στή μακαριότητα τοῦ Θεοῦ;

Τό ζητούμενο εἶναι ἡ ἑνοειδής συνέλιξη τοῦ νοῦ. Στήν προσευχή πολλές φορές ὁ νοῦς μας φεύγει σέ ἄλλα πράματα. (μετεωρισμός). Ὁ νοῦς πρέπει νά φύγει ἀπό τά αἰσθητά, τά θελήματά του, τίς ἀνάγκες του καί νά στραφεῖ ὁλοκληρωτικά πρός τόν Θεό. Αὐτή εἶναι ἡ καθαρή προσευχή.

Ὅταν κανείς τό καταφέρει αὐτό καί ἔρθει ἡ θεία χάρη ἤ μᾶλλον ὅσο πιό πολύ τό καταφέρνεις τόσο πιό πολύ ἔρχεται ἡ θεία χάρη, τότε ὅταν αὐτό φτάσει σέ ἕνα ὑψηλό ἐπίπεδο, ξέρετε τί συμβαίνει; Ἁρπάζεται ὁ νοῦς. Ἁρπαγή νοός. Διαβάζουμε σέ βίους ἁγίων «τόν εἶδε ἀνεβασμένο σέ ἕνα μέτρο νά προσεύχεται καί νά εἶναι ὅλος δοσμένος». Ὁ νοῦς τοῦ ἀσκητῆ δέν παρασύρεται ἀπό ‘δῶ καί ἀπό κεῖ. «Ἁρπάζει ὁ Θεός τόν νοῦ του», δέν σημαίνει τόν μετακινεῖ. Λέει ο Ἀπ. Παῦλος «καί ἄν ἤμουν μέσα στό σῶμα ἤ ὄχι οὐκ οἶδα». Δέν ἐγκαταλείπεις τό σῶμα σου, ὅπως πιστεύουν σέ διάφορες ἀνατολικές θρησκεῖες μέ τίς λεγόμενες ἀστρικές προβολές ἤ διά τοῦ διαλογισμοῦ· τό ὅτι ἐγκαταλείπει ὁ νοῦς τό σῶμα... στήν πραγματικότητα εἶναι δαιμονικές ἐμπειρίες. Ὅσο εἶναι ζωντανός ὁ ἄνθρωπος, σῶμα καί ψυχή εἶναι πάντα σέ ἑνότητα. Ὁ νοῦς τοῦ Ἀπ. Παύλου δέν ἐγκατέλειψε τό σῶμα του (νοῦς=μέρος τῆς ψυχῆς)...ἐπειδή ὅμως ἦταν ταυτόχρονα σέ ἑνότητα μέ τόν Θεό εἶχε ἐγκαταλείψει καί τό σῶμα του γιατί τήν ὥρα πού ἦταν σέ αὐτήν τήν ὁλοκληρωτική ἕνωση μέ τόν Θεό τά τοῦ σώματος εἶχαν ὑποχωρήσει. Δέν μποροῦμε ἐμεῖς ὅπως πιστεύουν οἱ ἀνατολικοί μέ τόν διαλογισμό νά ξεφύγουμε σε μία ἄλλη κατάσταση.Δέν μπορεῖ ὁ νοῦς ἀπό μόνος του νά ὑψωθεῖ σέ μιά κατάσταση ἀνώτερη ἀπό τόν ἑαυτὀ του παρά τό γεγονός ὅτι ἔχει ὄντως μιά δύναμη ἐκ Θεοῦ νά τό καταφέρει αὐτό, ἀλλά ὅταν θά ρθει ἡ χάρη. Τόν ἔχει ἐξοπλίσει ὁ Θεός μέ τόν νοῦ νά πάει πιό πέρα ὁ ἄνθρωπος, ἀλλά θέλει καί τή χάρη. ...

Μά καλά δέν βαριέται κανείς στόν Παράδεισο;
Μά αὐτό θά πεῖ ἑνότητα μέ τόν Θεό. Δέν βαριέσαι. Ἀφοῦ εἶναι ἄπειρος ὀ Θεός, ἄπειρες εἶναι καί οἱ δωρεές Του.

Ἀκροατής: Τί ἐμποδίζει τόν ἀνθρώπινο νοῦ νά ἑνωθεῖ μέ τόν Θεό;
Ἡ ἁμαρτία. Ἡ μή καθαρότητα. Ὁ Θεός ἐπειδή εἶναι καθαρός δέν μπορεῖ νά ἑνωθεῖ μέ κάτι τό ἀκάθαρτο. Ὅταν καθαρθεῖ ὁ ἄνθρωπος ἔρχεται ἀπό μόνος Του ὁ Θεός. Μόλις δεῖ ὅτι ὁ ἄνθρωπος ταπεινώθηκε, καθάρθηκε, ἔρχεται. Ἐμεῖς δέν μποροῦμε νά ποῦμε «Χριστέ μου ἔλα τώρα καθάρθηκα», γιατί δέν τό ξέρουμε. Ἄλλωστε καί τήν κάθαρση ὁ Χριστός τήν δίνει. Μέ τήν προσπάθειά μας. Μπορεῖ ὁ Θεός νά σοῦ κάνει μία Ἀποκάλυψη. Λέει ὁ Ἅγιος Παΐσιος ὅτι σέ πολλούς δίνει ὁ Θεός δεῖγμα τῆς χάριτός Του καί εἶναι σά νά τούς δίνει μία καραμέλα. Ἀλλά ποῦ νά φανταστοῦν ὅτι πάνω ἀπ΄αὐτήν ὑπάρχει ἕνα ὁλόκληρο ζαχαροπλαστεῖο; Καί συνεχίζει...ὅταν ὁ ἄνθρωπος καθαρθεῖ άπό τά πάθη του ὁ Θεός εἶναι κατά κάποιον τρόπο ὑποχρεωμένος νά ἔρθει σ’αὐτόν, ἐπειδή τό θέλει, ὄχι ἐπειδή τόν ὑποχρεώνει κανείς. Ὁ Θεός εἶναι μανικός ἐραστής, σέ ἀναζητᾶ μετά μανίας.