Νικόλαος Μηλιώνης — Φυσική Ἀγωγή ἤ εἰσαγωγή στή Νέα Ἐποχή;

ΗΜΕΡΙΔΑ - Διοργάνωση: ΕΣΤΙΑ ΠΑΤΕΡΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ
ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΑΠΟΔΟΜΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, Κριτική θεώρηση τοῦ Νέου Πολλαπλοῦ βιβλίου στὰ Ἑλληνικά Σχολεῖα.
ΑΙΘΟΥΣΑ
EΚΔΗΛΩΣΕΏΝ ΠΟΛΕΜΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ, ΚΥΡΙΑΚΗ 4 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2026 - 16.30

Νικόλαος Μηλιώνης

Προγραμματιστής, δημοσιογράφος, μελετητής τοῦ σκηνικοῦ αἱρέσεων

«Φυσική Ἀγωγή ἤ εἰσαγωγή στή Νέα Ἐποχή;»

Το μάθημα της Φυσικής Αγωγής διδάσκει στα παιδιά πώς να αθλούνται σωστά, και παράλληλα καλλιεργεί πνεύμα ομαδικότητας και συνεργασίας. Ή τουλάχιστον αυτό οφείλει να κάνει. Τα νέα βιβλία, όμως, φαίνεται ότι έχουν άλλα μαθήματα να δώσουν στα παιδιά μας.

Και ξεκινάμε με το πιο χαρακτηριστικό: τη γιόγκα. Τα βιβλία βρίθουν από εικόνες παιδιών που κάνουν γιόγκα, εικόνες που τα παιδιά καλούνται στη συνέχεια να μιμηθούν. Παράλληλα διαβάζουμε διαρκώς για «θετική σκέψη», την οποία τα παιδιά καλούνται να χρησιμοποιήσουν για να «βελτιώσουν τις επιδόσεις τους» σύμφωνα με τα βιβλία. Ακόμα δε περισσότερο, τα παιδιά καλούνται να εκτελέσουν «ασκήσεις αναπνοής σε χρόνο» παράλληλα με «θετική σκέψη» και «δημιουργική φαντασία», ουσιαστικά κάνοντας διαλογισμό χωρίς να το καταλαβαίνουν. Κι αυτά από την Α’ Δημοτικού, πριν προλάβουν καν να μάθουν κάτι το ουσιαστικό σε σχέση με την άθληση.

Άραγε οι συγγραφείς του βιβλίου δεν ήξεραν τι έγραφαν; Δεν φρόντισαν να συμβουλευτούν ειδικούς επί του θέματος; Μάλλον όχι, αλλιώς θα ήξεραν ότι τόσο οι αθλίατροι όσο και οι ίδιοι οι δάσκαλοι της γιόγκα είναι κατηγορηματικοί ως προς το ότι η γιόγκα όχι μόνο δεν ωφελεί ως γυμναστική, αλλά ότι αντιθέτως είναι και βλαβερή έως και επικίνδυνη για τη ζωή του ασκούμενου. Οι στατικές ασκήσεις, όπως οι στάσεις της γιόγκα, δεν βοηθούν στην καλή λειτουργία του οργανισμού. Αντιθέτως οι στάσεις αυτές πιέζουν αδένες με αποτέλεσμα την υπερέκκριση ορμονών, πράγμα που με τη συχνή επανάληψη δημιουργεί σωματικά προβλήματα, αρκετές φορές μοιραία.

Ο γκουρού Σατυανάντα, ένας από τους γνωστότερους «δασκάλους», υπογραμμίζει πως μπορεί να συμβούν ατυχήματα. «Αλλά», προσθέτει, «τα πάντα είναι ένα ρίσκο και ο άνθρωπος οφείλει να είναι ένας ριψοκίνδυνος πολεμιστής», βγάζοντας από τον εαυτό του την ευθύνη για τους κινδύνους. Για την αποφυγή αυτών των κινδύνων συνιστά τις σχετικές ταντρικές τεχνικές, όπως το να πίνει κανείς τα ούρα του (αμαρόλι) κ. ά και συνεχίζει: «Από την άλλη πλευρά μπορείς να τρελαθείς και να περάσεις τα υπόλοιπα χρόνια σου σε ένα ψυχιατρείο. Δυστυχώς αυτό έχει συμβεί σε μερικούς ανθρώπους που ακολουθούν πρακτικές γιόγκα χωρίς καθοδήγηση».

Άλλοι «δάσκαλοι» είναι πιο προσεκτικοί. Για παράδειγμα, η Ένωση Γιόγκα στις Η.Π.Α. αναφέρει σε οδηγία της ότι παιδιά κάτω των 16 ετών δεν πρέπει να κάνουν γιόγκα, καθώς διατρέχουν κινδύνους σωματικής βλάβης. Αυτό επιβεβαιώνεται και από αρχαία κείμενα του ινδουισμού, τα οποία προειδοποιούν ότι ακόμα και η χάθα γιόγκα -μια από τις πιο «αθώες» μορφές γιόγκα- είναι ένα επικίνδυνο εργαλείο. Το γεγονός ότι ορισμένες ομάδες κάνουν ειδικά σεμινάρια γιόγκα για εγκύους και για παιδιά σχολικής και προσχολικής ηλικίας δημιουργεί πολλά ερωτηματικά ως προς το πόσο σοβαρά λαμβάνονται υπόψη οι κίνδυνοι αυτοί. Και φυσικά αυτοί είναι μόνο οι σωματικοί κίνδυνοι, χωρίς να λαμβάνουμε υπόψη το βασικότερο ζήτημα: ότι η γιόγκα είναι καθαρά θρησκευτική πρακτική, και ότι δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως μέθοδος άθλησης, και μάλιστα χωρίς να ενημερώνονται οι αθλούμενοι για το τι ακριβώς κάνουν. Τέτοιες πρακτικές θα μπορούσαν κάλλιστα να θεωρηθούν αθέμιτος προσηλυτισμός.

Τα προβλήματα των βιβλίων, όμως, δε σταματούν εδώ. Υπάρχει πλήθος αναφορών σε συμπεριφορές που παραπέμπουν ξεκάθαρα στη λεγόμενη «woke ατζέντα». Ναι, αυτή που η κυβέρνηση, δια στόματος του πρωθυπουργού, αρνείται ότι υπάρχει. Φυσικά πρέπει κανείς να έχει μελετήσει το φαινόμενο για να μπορεί να εντοπίσει τις αναφορές. Ακόμα όμως και χωρίς τις γνώσεις αυτές, κανείς καταλαβαίνει εύκολα ότι κάποια θέματα δεν ταιριάζουν με βιβλία που έχουν ως σκοπό να διδάξουν στα παιδιά Φυσική Αγωγή.

Ήδη από τα βιβλία της Α’ και Β’ Δημοτικού διαβάζουμε ορισμούς όπως «προσωπικός χώρος» που «δεν πρέπει να παραβιάζεται από άλλους χωρίς την άδειά μας», λεπτομερή μαθήματα σεξουαλικής αγωγής όπου τα παιδιά μαθαίνουν «ποια σημεία του σώματός τους δεν πρέπει να αγγίζει ένας ξένος» -γιατί προφανώς δεν αρκούσε ένα «μην πλησιάζετε αγνώστους» όπως διδάσκονταν τα παιδιά τόσα χρόνια-, και φυσικά μαθήματα πολυπολιτισμικκότητας, γιατί δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι πλέον η κοινωνία μας έχει αλωθεί σε τραγικό βαθμό. Και όλα αυτά συνοδευόμενα από αντίστοιχες «ασκήσεις»-«παιχνίδια», όπου τα παιδιά καλούνται να «ορίσουν τον προσωπικό τους χώρο» και να «κινηθούν χωρίς να μπαίνουν στον προσωπικό χώρο των άλλων» -γιατί προφανώς το σημαντικό δεν είναι τα παιδιά να μάθουν να λειτουργούν ομαδικά, αλλά το πώς θα προστατεύουν τον «δικό τους» χώρο από τους άλλους-, δραστηριότητες εφαρμογής της «θετικής σκέψης» τόσο κατά τη διάρκεια του μαθήματος όσο και στο σπίτι, και οδηγίες προς τους καθηγητές ότι πρέπει να διδάηουν στα παιδιά πρακτικές όπως «να ενδυναμώνουν τον εαυτό τους μέσα από την θετική σκέψη», να κατανοούν την έννοια της «αειφορίας» και πώς αυτή είναι ωφέλιμη σε συνδυασμό με τη φροντίδα των ζώων, να κατανοούν την πολυπολιτισμικότητα και την έννοια των παραολυμπιακών αγώνων -και όλα αυτά από την Α’ Δημοτικού. Τι ακριβώς θα είναι σε θέση καταλάβει ένα παιδί έξι χρονών από όλα αυτά;

Σημαντική είναι επίσης και η τακτική αναφορά των βιβλίων στους Ολυμπιακούς Αγώνες, αλλά όχι σε σχέση με τα αθλήματα. Οι αναφορές αφορούν κυρίως είναι ιστορικά-μυθολογικά στοιχεία που θα ταίριαζαν σαφώς καλύτερα στο μάθημα της Ιστορίας, είτε ξεκάθαρες αναφορές σε «δικαιώματα και ισότητα των γυναικών στους αγώνες» ή στους παραολυμπιακούς αγώνες, δηλαδή σε θέματα που συνδέονται άμεσα με την «woke ατζέντα».

Τα πράγματα γίνονται ακόμα χειρότερα στις μεγαλύτερες τάξεις. Στην Γ’ Δημοτικού τα παιδιά καλούνται να «παίξουν τον μικρό μάγο», ενώ διδάσκονται πλέον ξεκάθαρα ασκήσεις γιόγκα και πιλάτες. Συνεχίζεται η διδασκαλία για «θετική σκέψη» και «δημιουργική φαντασία», ενώ πλέον και οι καθηγητές καλούνται να παρακινούν τα παιδιά προς αυτή την κατεύθυνση. Παράλληλα συνεχίζονται τα μαθήματα πολυπολιτισμικότητας, με τα παιδιά να μαθαίνουν ότι «παίζουμε με όλα τα παιδία, άσχετα αν έχουν άλλο χρώμα, άλλη θρησκεία ή είναι πρόσφυγες».

Στην Δ’ Δημοτικού έρχονται να προστεθούν νέες αναφορές στους Ολυμπιακούς αγώνες, αυτή τη φορά με επιπλέον αγώνες της αρχαιότητας, όλες σε σχέση με τους θεούς που λατρεύονταν μέσω των αγόνων και τις πρακτικές λατρείας τους -μάλλον κάποιο μέλος της συντακτικής ομάδας είχε αρχαιολατρικές τάσεις. Επιπλέον μπαίνουμε ξεκάθαρα στο αγαπημένο θέμα της «woke ατζέντας», την «διαφορετικότητα», με φράσεις όπως «όλοι είμαστε σημαντικοί» συνοδευόμενες φυσικά από εικόνες που ξεκαθαρίζουν ποιοι είναι αυτοί οι «όλοι»: οι γνωστές «προστατευόμενες μειονότητες». Ακόμα περισσότερο, οι καθηγητές καλούνται πλέον να σπρώξουν τα παιδιά να χρησιμοποιήσουν τις «τεχνικές» που διδάχτηκαν τα προηγούμενα χρόνια -και ναι, το ίδιο το βιβλίο τις χαρακτηρίζει τεχνικές, ξεκαθαρίζοντας ότι δεν παρεξηγήσαμε κάτι και ότι αυτός ήταν εξαρχής ο στόχος.

Στην Ε’ και ΣΤ’ Δημοτικού τα πράγματα γίνονται ακόμα πιο φανερά: εκτός από όλα τα παραπάνω, έχουμε πλέον γερές δόσεις φεμινισμού και πολυπολιτισμικότητας, καθώς τα παιδιά καλούνται «Να πάρουν συνέντευξη από μια γυναίκα ολυμπιονίκη» και να συζητήσουν μαζί της «θέματα ισότητας στον αθλητισμό», ενώ παράλληλα καλούνται να μάθουν χορούς και παιχνίδια από ξένες χώρες και να τα παρουσιάσουν στην τάξη. Εάν υπήρχε έστω και μία αμφιβολία ότι όλα αυτά γίνονται σκόπιμα, πλέον νομίζω ότι είναι ξεκάθαρο.

Στο Γυμνάσιο τα πράγματα γίνονται πιο διακριτικά, δεδομένου ότι τα παιδιά έχουν μεγαλώσει πια αρκετά ώστε να μπορούν να αντιληφθούν, αν όχι τα προβλήματα, τουλάχιστον ότι κάτι δεν πάει καλά. Παρόλα αυτά το πρόγραμμα συνεχίζεται στα ίδια μοτίβα: γιόγκα, «θετική σκέψη» και «woke ατζέντα».

Κλείνοντας, θα αναφερθούμε σε ορισμένες γενικές παρατηρήσεις:

Τα βιβλία είναι γραμμένα με υπερβολικά πυκνό τρόπο και υπερβολικά περίπλοκη γλώσσα. Συχνά χρησιμοποιούνται εξειδικευμένοι τεχνικοί όροι, που το μόνο που κάνουν είναι να μπερδεύουν τα παιδιά αντί να τα βοηθούν να καταλάβουν.

Συχνή χρήση ασκήσεων που δεν ταιριάζουν με το νόημα του μαθήματος -κατασκευή πινάκων, συμπλήρωμα ερωτηματολογίων, κλπ. Κανονικά το μάθημα θα έπρεπε να στηρίζεται σε ασκήσεις γυμναστικής, όχι σε ασκήσεις τύπου «μάζεψε πληροφορίες», «γράψε τις εντυπώσεις σου», «οργάνωσε θεατρικά δρώμενα», κλπ.

Υπερβολική έμφαση στις τεχνικές άσκησης. Κάτι τέτοιο μάλλον δυσκολεύει τα παιδιά, παρά τα βοηθάει. Το να μάθουν να εκτελούν απλούς βηματισμούς είναι κάτι που μπορεί εύκολα να γίνει με επίδειξη από τον γυμναστή, χωρίς να χρειάζεται -ειδικά στις μικρότερες τάξεις- μία πλήρης ανάλυση της κάθε κίνησης που πρέπει να εκτελεστεί. Η όλη παρουσίαση θυμίζει περισσότερο ειδικά προγράμματα γυμναστικής για ενηλίκους, όπου οι ασκούμενοι καλούνται να εκτελέσουν συγκεκριμένες ασκήσεις προκειμένου να γυμνάσουν συγκεκριμένα μέρη του σώματος. Κάτι τέτοιο όμως δε χρειάζεται σε παιδιά δημοτικού.

Υπερβολική ενασχόληση με το να μάθει ο μαθητής -υπενθυμίζουμε ότι πρόκειται για παιδιά Δημοτικού- να χρησιμοποιεί όργανα για να μετράει καρδιακούς παλμούς, αναπνοή, κλπ, και παράλληλα μαθήματα για θερμιδομέτρηση, υπολογισμό καρδιακής συχνότητας, και άλλες παρεμφερείς διαδικασίες οι οποίες και πάλι αφορούν περισσότερο οργανωμένα προγράμματα διατροφής και γυμναστικής παρά απλή σχολική γυμναστική και παιχνίδι.

Αναφορές σε θέματα που δεν έχουν καμία σχέση με Φυσική Αγωγή. Εθελοντισμός, προστασία του περιβάλλοντος, ζωοφιλία, κανόνες καλής συμπεριφοράς, ψυχολογικές αναλύσεις, και φυσικά τεχνικές ελέγχου του νου μέσω διαλογισμού και «θετικής σκέψης».

Συχνή χρήση φωτογραφιών και εικόνων με πρόσωπα διαφορετικού χρώματος. Είναι ξεκάθαρο ότι κάποιοι προσπαθούν να περάσουν από νωρίς στα παιδιά την ιδέα την «πολυπολιτισμικής» κοινωνίας.

Χρήση ακατανόητων όρων, που προέρχονται ξεκάθαρα από κακή μετάφραση αντίστοιχων όρων του εξωτερικού. Κλασσικότερο ίσως παράδειγμα το «ανατροφοδότηση» που μπορεί κανείς να το συναντήσει αρκετές φορές στα βιβλία, και που ουσιαστικά σημαίνει την ανταλλαγή απόψεων.

Πληθώρα αποκρυφιστικών τεχνικών, καλυμμένες πίσω από δήθεν «τεχνικές χαλάρωσης» ή «βοηθήματα αυτοεκτίμησης».

Καταλαβαίνει κανείς λοιπόν ότι τα βιβλία αυτά δεν γράφτηκαν με σκοπό να βοηθήσουν τα παιδιά να αθληθούν, αλλά με σκοπό να τα διδάξουν εντελώς ακατάλληλα και επικίνδυνα πράγματα. Οπότε ρωτάμε κι εμείς; Αυτό οφείλεται σε σκοπιμότητα, ή σε τραγική ανικανότητα της συντακτικής ομάδας, η οποία προφανώς δεν διέθετε ούτε τις πλέον απαραίτητες γνώσεις για να αναλάβει τη συγγραφή αυτών των βιβλίων; Πάντως, σε κάθε περίπτωση, πρόκειται για βιβλία επικίνδυνα τόσο για τα παιδιά όσο και για τους ενήλικες που θα κληθούν να τα διδάξουν, και δεν μπορεί να έχουν θέση σε επίσημα σχολικά προγράμματα.

Σας ευχαριστώ.