Πατήρ Σαράντης, ὁ ἁγιασμένος ἐφημέριος καί πνευματικός τοῦ Ἱ.Ναοῦ τῆς Παναγίας στό Μαροῦσι,
Ἡμερίδα Πολεμικό Μουσεῖο - 01/06/2025
Πρωτοπρεσβύτερος Χρῆστος Μαρούδας, θεολόγος, προϊστάμενος Ἱ.Ν. Κοιμήσεως Θεοτόκου Ἀμαρουσίου,
Σεβασμιώτατοι,
Σεβαστοί Πατέρες καί ἀγαπητοί ἐν Χριστῷ ἀδελφοί,
Τό νά τολμήσω νά περιγράψω σέ πολύ στενά χρονικά ὅρια μιά τόσο πολύπλευρη καί χαρισματική προσωπικότητα ὅπως τοῦ μακαριστοῦ ἀδελφοῦ καί συλλειτουργοῦ μου πατρός Σαράντη Σαράντου φαντάζει ἀσεβές καί λίαν παρακινδυνευμένο.
Εἴκοσι καί τρία χρόνια κυκλώναμε μαζί τήν Ἁγία Τράπεζα στήν Παναγία τοῦ Μαρουσιοῦ καί εἰλικρινά δοξάζω τόν Ἅγιο Θεό καί τήν Κυρία Θεοτόκο πού με ἀξίωσαν νά πορευθῶ τήν ἱερατική μου ὁδό πλάϊ σέ ἕναν τέτοιο κληρικό, πνευματικό πατέρα καί ἀδελφό.
Ἡ ζωή του ἦταν ἄρρηκτα συνδεδεμένη μέ τήν Θεία Λειτουργία καί τήν μυστηριακή ζωή. Ζοῦσε – θά ‘λεγε κανείς- γιά τήν Λειτουργία. Ἦταν τό ὀξυγόνο τῆς ὕπαρξής του.
Ὑπῆρχαν στιγμές πού ἔνοιωθε ὁ συλλειτουργός του τήν ὑπέρβαση τοῦ χρόνου καί τοῦ χώρου ἐν τῶ προσώπῳ του κατά τήν Θ. Λειτουργία. Ὅτι ὁ παπα Σαράντης βρίσκεται κάπου ἀλλοῦ. Ἡ ἠρεμία στίς κινήσεις του, ἡ προσήλωσή του στό Τυπικό τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας μας, ἡ ἀγάπη του γιά τήν βυζαντινή ἐκκλησιαστική μουσική, ἡ διακονία τοῦ λόγου (κηρύγματος), ἀπαραίτητο στοιχεῖο σέ κάθε Θ.Λειτουργία καί ἱερά Ἀκολουθία πού τελοῦσε εἴτε στόν Κεντρικό Ναό εἴτε στά Παρεκκλήσια τῆς Ἐνορίας μας, τά δάκρυά του, πού φρόντιζε νά μήν γίνονται ἀντιληπτά ἀπό τούς πιστούς, ἦταν μόνο λίγα ἀπό αὐτά πού χαρακτήριζαν τόν παπα Σαράντη ὡς λειτουργό. Ἐκαυχᾶτο ἐν Κυρίω ὅτι δέν ὑπῆρξε θεία Λειτουργία καθ΄ ὅλη τήν διάρκεια τῆς ἱερατικῆς του ζωῆς πού νά μήν ἀπευθύνει λόγον πνευματικῆς οἰκοδομῆς καί τοῦτος ὁ λόγος του πάντα Χριστοκεντρικός, πάντα Πατερικός, ἁγιοπνευματικός καί ἐπίκαιρος.
Φιλακόλουθος στό ἔπακρον, παρά τίς πολλές καί ποικίλες ἐνασχολήσεις του, παραδοσιακός καί πιστός τηρητής τοῦ τυπικοῦ τῆς Ἐκκλησίας μας, ἐναντιωνόταν σέ κάθε προσπάθεια νεωτερισμοῦ καί ἀλλοίωσης τῶν παραδεδομένων. Ὑπέρμαχος τῆς μυστικῆς ἀναγνώσεως τῶν εὐχῶν, ἦλθε ἀρκετές φορές σέ «σύγκρουση» μέ τή λεγομένη λειτουργική ἀνανέωση τῆς ἑλλαδικῆς Ἐκκλησίας. Ἀγαποῦσε ἰδιαίτερα τίς Ἀγρυπνίες πού τελοῦσε τόσο στήν Ἐνορία μας ὅσο καί σέ ἄλλες ἐνορίες καί Ἱερές Μονές ὅπου εὐγενῶς ἐπροσκαλεῖτο.
Στά 50 χρόνια τῆς ἀδιάλλειπτης διακονίας του στήν Ἐνορία τῆς Παναγίας ὄργωσε στήν κυριολεξία κάθε σπιθαμή τοῦ Μαρουσιοῦ. Ὅταν ἦρθε νεαρός κληρικός, στίς ἀρχές τῆς δεκαετίας τοῦ ‘70 βρῆκε τό Μαροῦσι μιά μικρή πόλη 10.000 περίπου κατοίκων καί τήν ἄφησε μέ πληθυσμό ἄνω τῶν 100.000 Παρά τήν γιγάντωση τῆς πόλης καί τῆς Ἐνορίας, σπάνια θά βρισκόταν Μαρουσιώτης πού νά μήν γνωρίζει τόν παπα Σαράντη, τόν κληρικό πού δέν ἐφείσθη κόπων γιά νά εἶναι κοντά στό λογικό ποίμνιο τῆς Ἐνορίας μας μέ ἐπισκέψεις κατ’ οἶκον γιά θεία Κοινωνία ἀσθενῶν, γιά τήν τέλεση εὐχελαίων καί ἄλλων ἁγιαστικῶν πράξεων, πού πολλές φορές συνδύαζε μέ τό μυστήριο τῆς ἐξομολογήσεως ὅλης τῆς οἰκογενείας πού ἐπεσκέπτετο.
Ἡ Ἐξομολόγηση ἦταν ὁ δεύτερος πνεύμονάς του μετά τήν Θ.Λειτουργία. Ὅταν πρωτοῆρθα στήν Παναγία ἔμεινα ἔκπληκτος ἀπό τό πλῆθος τῶν ἀνθρώπων, πάσης ἡλικίας καί τάξεως, πού περίμεναν ἀγόγγυστα ἐπί ὧρες γιά νά ἐναποθέσουν στό πετραχῆλι του τίς ἁμαρτίες καί ἀστοχίες τους καί νά δεχθοῦν τήν συμβουλή του, τήν πνευματική του καθοδήγηση καί τήν εὐχή του.
Πολλοί τόν θεωροῦσαν αὐστηρό ἐξομολόγο. Θεωρῶ ὅτι τόν ἀδικεῖ μιά τέτοια ἐκτίμηση. Ὁ παπα Σαράντης, γνώστης τῶν ἱ.Κανόνων τῆς Ἐκκλησίας μας ἀλλά καί τῆς ἁγιοπνευματικῆς πατερικῆς διακρίσεως ἦταν βαθειά ἀνθρώπινος καί ἀντιμετώπιζε τόν καθένα καί τήν καθεμιά ὡς πρόσωπα μοναδικά καί ἀνεπανάληπτα, ὡς εἰκόνες Χριστοῦ ζῶντος καί ἀνακούφιζε καί ξεκούραζε τήν ψυχή καί τήν καρδιά τοῦ ὅποιου ἀνθρώπου προσερχόταν στό Μυστήριο τῆς Μετανοίας κερδίζοντάς τον μέ τήν εἰλικρίνεια καί τό ἐνδιαφέρον του γιά τήν πνευματική του πρόοδο. Γι’ αὐτό καί οἱ κατά καιρούς Ἐπίσκοποι καί Μητροπολίτες του, τοῦ ἐμπιστεύονταν ὁλόκληρες Μοναστικές Ἀδελφότητες γιά τήν πνευματική τους καθοδήγηση καί τήν ἐν Χριστῶ πορεία.
Δέν θά μποροῦσε ἐξ ἄλλου νά εἶναι διαφορετικά ἀφοῦ ὁ ἴδιος ἔσκυβε στό πετραχῆλι σπουδαίων πνευματικῶν, ὅπως τοῦ π. Γεωργίου Πικριδᾶ, π.Γεωργίου Κρητικοῦ, κ.ἄ.
Ὡς Ἐφημέριος τῆς Παναγίας, διηκόνησε ἐπίσης τό Κοιμητήριο τοῦ Μαρουσιοῦ, τελώντας τίς νεκρώσιμες ἀκολουθίες, τίς λειτουργίες τοῦ Σαββάτου καί μετατρέποντας πολλάκις τόν μικρό Ναό τοῦ Ἁγίου Γεωργίου σέ χῶρο ὄχι μόνο ἐξομολογήσεως ἀλλά καί φιλανθρωπίας.
Παρά τό γεγονός ὅτι δέν ἀνέλαβε ποτέ ὑπεύθυνος τοῦ Φιλοπτώχου Ταμείου τῆς Ἐνορίας μας, ἐν τούτοις ὁ τιμώμενος σήμερα κληρικός ἔμεινε στή μνήμη τῶν χριστιανῶν τῆς Ἐνορίας μας καί ὄχι μόνο ὡς ἕνας ἄνθρωπος πού εὐκαίρως - ἀκαίρως βοηθοῦσε παντοιοτρόπως πλῆθος ἐμπεριστάτων ἀδελφῶν. Βαθειά χαραγμένη στό μυαλό μου εἶναι ἡ εἰκόνα αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων πού προσέρχονταν κυρίως κάθε Σάββατο ἀπό κάθε γωνιά τῆς Ἀττικῆς γῆς καί τόν ἀναζητοῦσαν γιά μιά ἔστω μικρή βοήθεια πού δέν ἀρνιόταν σέ κανέναν.
Ποιά ἦταν τώρα ἡ σχέση του μέ τούς συνδιακονοῦντες Ἱερεῖς στήν Ἐνορία;
Ἀπό τήν τοποθέτησή του στό Ναό ὡς ἐφημερίου τό 1970 μέχρι καί τήν κοίμησή του πέρασε πλειάδα κληρικῶν μέ τούς ὁποίους εἶχε ἄριστη καί ἀγαστή συνεργασία.
Ταπεινός, μειλίχιος, εὐγενής, χωρίς ἴχνος ὑπεροψίας, πάντα πρόθυμος νά βοηθήσει καί ἐξυπηρετήσει τούς πρεσβυτέρους στήν ἡλικία συνεφημερίους του, ἄφησε τό θετικό ἀποτύπωμά του καί σ’ αὐτόν τόν τομέα.
Ἀκόμα καί γιά πρόσωπα πού δυσκόλεψαν τό ἔργο του, ἀπό ζηλοφθονία ἤ κακότητα, δέν ἐκφράστηκε ποτέ ἀρνητικά ἀλλά τά ἄφηνε στήν δίκαιη κρίση τοῦ Θεοῦ.
Μοναδική ἦταν ἡ σχέση του μέ τούς λαϊκούς συνεργάτες μας στόν ἐνοριακό Ἀμπελῶνα.
Ἀγαποῦσε ἰδιαίτερα τούς ψάλτες μας, σεβόταν ὅλο τό προσωπικό, τούς Ἐκκλησιαστικούς Συμβούλους, τούς νεωκόρους, τίς Κυρίες τοῦ Φιλοπτώχου, ἐθελοντές στό Συσσίτιο καί γενικότερα στό ἐνοριακό ἔργο καί πάντα εἶχε ἕναν ἀγαθό λόγο καί συμβουλή πρός ὅλους.
Ἰδιαίτερη ὑπῆρξε καί ἡ σχέση του μέ τούς κατά καιρούς Ἐπισκόπους του. Σεβασμός καί ὑπακοή, ὅπως ἀπαιτεῖ ἡ ἐκκλησιαστική συνείδηση, στά πρόσωπα καί στόν ρόλο τους ὡς Ἐπισκόπων καί Μητροπολιτῶν, ἀλλά ταυτόχρονα καί ἐλευθερία ἔκφρασης τῆς γνώμης καί τῶν θέσεών του πάνω σέ θέματα πίστεως. Θεωρῶ ὅμως, Σεβασμιώτατε ἅγιε Κηφισίας, ὅτι ὑπῆρξε καί ἀπό μέρους ὅλων τῶν προκατόχων σας καί Ὑμῶν φυσικά, βαθειά ἐκτίμηση καί σεβασμός πρός τόν παπα Σαράντη, ἕναν κληρικό πού κοσμοῦσε τήν Μητρόπολή τους καί τοῦ ὁποίου ἡ φήμη εἶχε ἐξαπλωθεῖ σέ ὅλη τήν πατρίδα μας.
Ἐπιτρέψτε μου νά κλείσω τή σύντομη αὐτή ἀναφορά μου στόν μακαριστό παπα Σαράντη μέ ἕναν προσωπικό τόνο.
Ὅταν ἀποφάσισα νά μετακινηθῶ ἀπό τήν ἰδιαίτερη πατρίδα μου στήν τότε Μητρόπολη Ἀττικῆς, τό 1995, ἀρκετοί φίλοι κληρικοί, ἀπό ἀγάπη κινούμενοι, προσπάθησαν νά μέ ἀποτρέψουν ἀπό τήν κίνηση αὐτή, ἔχοντας στό πίσω μέρος τοῦ μυαλοῦ τους, κάποιες -ὄχι λίγες δυστυχῶς- περιπτώσεις «ἀσυμφωνίας» μεταξύ συνεφημερίων, ἰδιαίτερα στίς μεγάλες καί πολυάνθρωπες ἐνορίες τῶν Ἀθηνῶν. Δέν τούς ἄκουσα καί προχώρησα. Καί μετά ἀπό δύο χρόνια, τά βήματά μου ὁδηγήθηκαν στήν Παναγία στό Μαροῦσι. Καί μιά ἀπριλιάτικη Κυριακή συναντήθηκα γιά πρώτη φορά στό θυσιαστήριο μέ τόν παπα Σαράντη.
Ἕναν, μικρόν τό δέμας κληρικό, μέ σκυμμένο τό κεφάλι καθ’ ὅλη τή διάρκεια τῆς Θείας Λειτουργίας, ἀλλά μέ ἕνα βλέμμα πού σοῦ διαπερνοῦσε ὅλο τό εἶναι, καί ὁ ὁποῖος κέρδισε ἀμέσως τό ἐνδιαφέρον καί τήν προσοχή μου καί ἔμελλε νά συμπορευθοῦμε στό ἐνοριακό ἔργο γιά 23 ἀνέφελα χρόνια, μέ σεβασμό, μέ ἐν Χριστῶ ἀγάπη, μέ κατανόηση, μέ εἰλικρίνεια, μέ ἐμπιστοσύνη.
Κέρδισα ὡς ἄνθρωπος καί ὡς κληρικός πάρα πολλά ἀπ’ αὐτήν τήν συμπόρευση.
Μπορεῖ νά μήν ὑπῆρξα πνευματικό του παιδί, ὅμως διδάχθηκα ἀπό τήν ὑπομονή του, τήν ταπείνωσή του, τήν ἠρεμία του, τήν πνευματική του καλλιέργεια, τό νοιάξιμό του γιά τόν ταλαιπωρημένο σύγχρονο ἄνθρωπο, τήν σιωπή του-πού ἦταν πολλές φορές πιό κραυγαλέα ἀπό δυνατές φωνές.
Μπορεῖ οἱ ἀπόψεις μας σέ διάφορα θέματα, ἐκκλησιαστικά καί μή, νά διέφεραν.. Ὅμως εἶχε ἕναν μοναδικό τρόπο, ἄν ὄχι νά σέ πείθει, τουλάχιστον νά σέ φέρνει πολύ κοντά στή γνώμη του καί ἄποψή του καί νά σέ προβληματίζει γιά τήν ἀλήθεια καί ἐγκυρότητα τῆς δικῆς σου ἄποψης καί γνώμης.
Γιά ὅλα αὐτά, ἕνα μεγάλο εὐχαριστῶ ὀφείλω στό Θεό γι΄ αὐτήν Του τήν εὐεργεσία, νά βρεθῶ τόσο κοντά σ’ἕναν τέτοιο ἄνθρωπο καί κληρικό καί ἐπειδή ὁ «παπούλης» τοῦ Μαρουσιοῦ δέν ἔφυγε ποτέ ἀπό κοντά μας καί σίγουρα βρίσκεται καί σήμερα ἀνάμεσά μας……… Τίποτ΄ ἄλλο.. Σέ εὐχαριστῶ παπα Σαράντη γιά ὅλα.
Ἄς ἔχουμε τήν εὐχή του.
