ΜΝΗΜΗ ΑΟΙΔΙΜΟΥ π. ΣΑΡΑΝΤΗ ΣΑΡΑΝΤΟΥ

Πατήρ Σαράντης, ὁ ἁγιασμένος ἐφημέριος καί πνευματικός τοῦ Ἱ.Ναοῦ τῆς Παναγίας στό Μαροῦσι,
Ἡμερίδα Πολεμικό Μουσεῖο - 01/06/2025

Χαιρετισμός ὑπὸ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Πειραιῶς καὶ Φαλήρου κ. Σεραφείμ

Ὀφείλω κατ’ ἀρχὴν νὰ εὐχαριστήσω τὸ Δ.Σ. τῆς Ἑστίας Πατερικῶν Μελετῶν, γιὰ τὴν τιμὴ ποὺ μοῦ ἔκανε νὰ εἶμαι ἕνας ἀπὸ τοὺς ὁμιλητὲς στὴν ἀποψινὴ ἐκδήλωση μνήμης στὸν μακαριστὸ π. Σαράντη Σαράντο. Δέχτηκα μὲ εὐχαρίστηση τὴν πρόσκληση, νὰ συμβάλλω καὶ ἐγὼ στὴν ἀπόδοση τιμῆς στὸν πολὺ σημαντικὸ αὐτὸν ἐκκλησιαστικὸ ἄνδρα, μὲ τὸν ὁποῖο εἶχα εὐλογία νὰ συνεργαστοῦμε γιὰ πολλὰ χρόνια. Ἡ σύντομη εἰσήγησή μου θὰ εἶναι γιὰ ἐμένα μιὰ ἐλάχιστη «κατάθεση ψυχῆς», μιὰ ἐξωτερίκευση τῶν αἰσθημάτων καὶ τῆς ἀγάπης μου γιὰ αὐτόν, ὅπως γνώρισα τὸν ἴδιο καὶ τὸ ἔργο του. 

«Οἱ Δίκαιοι εἰς τὸν αἰῶνα ζῶσι, καὶ ἐν Κυρίῳ ὁ μισθὸς αὐτῶν, καὶ ἡ φροντὶς αὐτῶν παρὰ Ὑψίστῳ. διὰ τοῦτο λήψονται τὸ βασίλειον τῆς εὐπρεπείας καὶ τὸ διάδημα τοῦ κάλλους ἐκ χειρὸς Κυρίου, ὅτι τῇ δεξιᾷ σκεπάσει αὐτοὺς καὶ τῷ βραχίονι ὑπερασπιεῖ αὐτῶν» (Σοφ.Σολ.5,15-16), ἀναφέρει ὁ θεόπνευστος ἱερὸς συγγραφέας τοῦ θεολογικοτάτου καὶ φιλοσοφικοτάτου βιβλίου τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης «Σοφία Σολομῶντος», περιγράφοντας τὴν δόξα ποὺ ἑτοιμάζει ὁ Ὕψιστος Θεὸς γιὰ τοὺς δικαίους, γιὰ ὅλους ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἔζησαν βίο πιστότητας σ’ Αὐτόν, εἶχαν ἐνάρετη βιωτή, τηρώντας τὶς ἐντολές Του καὶ ἀγωνιζόμενοι κατὰ τοῦ κακοῦ. Θὰ τοὺς ἀνταμείψει γιὰ τὸν «καλὸν ἀγῶνα» ποὺ ἔτρεξαν στὸ νοητὸ στάδιο τῆς ἐπὶ γῆς ζωῆς τους. Θὰ λάβουν τὸν μισθό τους, ποὺ θὰ εἶναι τὸ αἰώνιο βασίλειο τῆς εὐπρέπειας καὶ θὰ στεφανωθοῦν μὲ τὸ διάδημα τοῦ ἀρρήτου κάλλους ἀπὸ τὰ ἴδια τὰ χέρια τοῦ Κυρίου τῆς δόξης! Αὐτὴ βεβαίως εἶναι μιὰ ἀμυδρὴ καὶ ἀτελὴς ἐνδοκοσμικὴ εἰκόνα γιὰ τὸν οὐράνιο δοξασμό τους τῶν δικαίων, τοῦ ὁποίου ἀδυνατοῦμε νὰ συλλάβουμε τὴν πραγματική του διάσταση μὲ τὸ πεπερασμένο μυαλό μας. 

Ἀλλὰ ὑπάρχει καὶ μιὰ ἄλλη ὁμάδα δικαίων, οἱ ὁποῖοι, μαζὶ μὲ τὸν προσωπικό τους ἀγῶνα γιὰ τὴν τελείωσή τους, ἀφιέρωσαν τὴ ζωή τους καὶ στὴν ὑπηρεσία τοῦ Θεοῦ. Θεώρησαν ὡς ὑπέρτατο καθῆκον τους νὰ εἶναι συνεπεῖς στρατευμένοι στὸ ἔργο Του, νὰ εἶναι, ὅπως τοὺς ἀποκαλεῖ ὁ Ἀπόστολος Παῦλος, «συνεργοὶ τοῦ Θεοῦ» (Α΄Κορ.3,9), «διάκονοι» καὶ «ὑπηρέται Χριστοῦ καὶ οἰκονόμοι μυστηρίων Θεοῦ» (4,1). Καλοὶ ποιμένες, εἰς τύπον τοῦ Ἀρχιποίμενος Χριστοῦ. 

Ἕνας τέτοιος συνεπὴς καὶ ἀκάματος ἐργάτης καὶ συνεργὸς τοῦ Θεοῦ, πιστὸς διάκονος, ὑπηρέτης καὶ οἰκονόμος τῶν μυστηρίων Του, καὶ ἀφοσιωμένος ποιμένας τῆς νοητῆς ποίμνης Του, ὑπῆρξε ὁ μακαριστὸς καὶ ἀοίδιμος π. Σαράντης Σαράντος, τοῦ ὁποίου τὴν μνήμη συναχθήκαμε ἐδῶ νὰ τιμήσουμε. Νὰ ἐξάρουμε τὸν πλοῦτο τῶν ἀρετῶν καὶ τῶν χαρισμάτων του. Νὰ σκιαγραφήσουμε τὴν εὐδόκιμη, πλέον τῶν πενήντα ἐτῶν, ἐκκλησιαστική του δράση. Νὰ ἀντλήσουμε ἀπὸ αὐτὴ τὴν παρουσίαση πολύτιμα παραδείγματα ἀπὸ τὴν βαθύτατη καὶ ἀκλόνητη πίστη του στὸ Θεὸ καὶ τὴν ἀπόλυτη ἀφοσίωσή του στὴν Ἁγία Του Ἐκκλησία. 

Ἀναμφίβολα ὁ μακαριστὸς π. Σαράντης ἀποτελεῖ σπάνιο παράδειγμα πιστοῦ τέκνου τῆς Ἐκκλησίας καὶ ἀφοσιωμένου κληρικοῦ. Ὅσοι εἴχαμε τὴν εὐλογία καὶ τὴν χαρὰ νὰ τὸν γνωρίσουμε καὶ νὰ συνεργαστοῦμε μαζί του, εἴμαστε πεπεισμένοι ὅτι ὑπῆρξε, ἐκ νεότητός του, σκεῦος ἐκλογῆς τοῦ Θεοῦ. Τίμησε ὅσο λίγοι τὸ χάρισμα τῆς Ἱερωσύνης, ποὺ τὸν ἔντυσε ὁ Θεὸς καὶ ἀνάλωσε, ὅσοι ἐλάχιστοι, τὴ ζωή του στὴν ὑπηρεσία τῆς Ἐκκλησίας, στὴ διακονία τοῦ λαοῦ τοῦ Θεοῦ. 

Εἶναι εὐλογία γιὰ μᾶς τοὺς Πειραιῶτες, διότι ἡ γενέτειρά του εἶναι ἡ πόλη τοῦ Πειραιᾶ, ὅπου γεννήθηκε στὶς 23 Σεπτεμβρίου 1942, ὅταν τὸ ἐπίνειο καὶ ὁλόκληρη ἡ Ἑλλάδα βίωνε τὴν φρικώδη καὶ φονικὴ κατοχή, στὶς δυνάμεις τοῦ πολεμοχαροῦς «Ἄξονα». Μὲ τὴν φροντίδα τῶν εὐσεβῶν γονέων του ἐπέζησε κατὰ τὴν δύσκολη ἐκείνη περίοδο, δίνοντάς του ἐπίσης χριστιανικὴ ἀνατροφὴ καὶ ὅσο τὸ δυνατὸν καλὴ μόρφωση. Ὁ ἴδιος εἶχε δείξει ἀπὸ μικρὸς μιὰ θαυμαστὴ εὐσέβεια καὶ ἀγάπη γιὰ τὴν Ἐκκλησία. Καταλυτικὸ ρόλο στὴν διαμόρφωση τῆς κατοπινῆς πνευματικῆς του πορείας διαδραμάτισε ἕνας εὐλαβὴς καὶ ἐνάρετος κληρικός, ὁ π. Γεώργιος Πικριδᾶς, ὁ ὁποῖος, ὡς πνευματικός του πατέρας καὶ καθοδηγητής του, τὸν μύησε στὴν πνευματικὴ ζωὴ καὶ ἐνστάλαξε στὴν ψυχή του ἀγάπη γιὰ τὸν Χριστὸ καὶ τὴν Ἐκκλησία. Πέραν αὐτοῦ καὶ ὁ ἴδιος ἦταν προικισμένος μὲ εὐστροφία καὶ τὸν διέκρινε μιὰ ἰσχυρὴ τάση φιλομάθειας, φυσικὰ χαρίσματα, τὰ ὁποῖα διαμόρφωσαν τὴν κατοπινή του πορεία. Ἀφοῦ περάτωσε ἐπιτυχῶς τὴ στοιχειώδη καὶ τὴ μέση ἐκπαίδευση, σπούδασε Φιλολογία καὶ Θεολογία στὸ Ἐθνικὸ καὶ Καποδιστριακὸ Πανεπιστήμιο Ἀθηνῶν, ἔχοντας ὡς στόχο, τὰ μορφωτικὰ αὐτὰ προσόντα νὰ τὰ χρησιμοποιήσει στὴν ὑπηρεσία τῆς Ἐκκλησίας, καθότι ἀπὸ μικρὸς διακατέχονταν ἀπὸ ἰσχυρὴ ἐπιθυμία νὰ ἐνδυθεῖ τὴν τῆς ἱερατείας χάριν. Ἐπειδὴ ἀποφάσισε νὰ ἐνταχθεῖ στὸν ἔγγαμο κλῆρο, σὲ ἡλικία 28 ἐτῶν, στὶς 27 Ἰουλίου 1970, νυμφεύθηκε μιὰ εὐσεβῆ καὶ μορφωμένη νέα, τὴν θεολόγο Θεοδώρα Καλύβα, γόνο εὐσεβοῦς οἰκογενείας, μὲ τὴν ὁποία ἀπέκτησαν τέσσερα χαριτωμένα καὶ εὐλογημένα παιδιά. 

Ἡ εὐλάβειά του τοῦ προξενοῦσε φόβο γιὰ τὸ βαρὺ φορτίο τῆς ἱερωσύνης, ὅπως εἶναι φυσικὸ νὰ προξενεῖ σὲ κάθε ὑποψήφιο κληρικό, ὁ ὁποῖος ἔχει ἐπίγνωση τῆς ὑψηλῆς ἀποστολῆς του. Μέσα στὴν ἀμφιταλάντευσή του ἄκουσε μιὰ ἐσωτερικὴ φωνή, τὴ φωνὴ τοῦ Θεοῦ, ὅπως εἶχε ἀκούσει καὶ ὁ μεγάλος προφήτης Ἠσαΐας, ὅπως ἀναφέρεται στὸ 6ο κεφάλαιο τοῦ προφητικοῦ του βιβλίου: «Τίνα ἀποστείλω, καὶ τὶς πορεύσεται πρὸς τὸν λαὸν τοῦτον;» καὶ ἀποκρίθηκε ὅπως ἐκεῖνος: «Ἰδοὺ ἐγὼ εἰμὶ· ἀπόστειλόν με» (Ἠσ.6,8). Τὴν ἴδια ἀπάντηση σὲ αὐτὸ τὸ ἐσωτερικὸ κάλεσμα ἔδωσε καὶ ὁ μακαριστὸς π. Σαράντης: «Ἐδῶ εἶμαι Κύριε, στεῖλε με νὰ ὑπηρετήσω τὴν Ἐκκλησία Σου, κάμε τὴν ἀδυναμία μου δύναμη, φρόντισε νὰ καρποφορήσει ἡ ὅποια προσπάθειά μου»! 

Ἔτσι στὶς 20-12-1970 βίωσε τὴν προσωπική του Πεντηκοστή. Χειροτονήθηκε διάκονος στὸν Ἱερὸ Ναὸ Κοιμήσεως Θεοτόκου Ἀμαρουσίου καὶ πρεσβύτερος στὶς 7-2-1971 στὸν Ἱερὸ Ναὸ Μεταμορφώσεως τοῦ Σωτῆρος Κηφισίας ἀπὸ τὸν τότε Μητροπολίτη Ἀττικῆς καὶ Μεγαρίδος κυρὸ Νικόδημο. Τοποθετήθηκε ἐφημέριος στὴν ἐνορία Κοιμήσεως Θεοτόκου Ἀμαρουσίου, τὴν ὁποία διακόνησε μὲ ἀσυνήθιστο ζῆλο καὶ αὐταπάρνηση ἐπὶ πενήντα συναπτὰ ἔτη. 

Παράλληλα ἡ Ἐκκλησία ἐκτιμώντας τὰ ἐπιστημονικά του προσόντα καὶ τὴν διδακτική του ἱκανότητα, τοῦ ἀνέθεσε καὶ διδακτικὰ καθήκοντα ὡς καθηγητὴς θεολόγος στὴν Ἐκκλησιαστικὴ Ἐκπαίδευση. Ἀρχικὰ διορίστηκε στὴν Μέση Νυκτερινὴ Ἱερατικὴ Σχολὴ Ἀθηνῶν, ἡ ὁποία λειτουργοῦσε μὲ τὴν εὐθύνη τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος. Μετὰ τὴν κατάργησή της τὸ 1977, διορίστηκε ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖο Παιδείας στὸ Νυκτερινὸ Ἐκκλησιαστικὸ Λύκειο Ἀθηνῶν καὶ μετὰ τὴν συγχώνευσή του μὲ τὴν Ριζάρειο Σχολή, συνέχισε τὸ ἐκπαιδευτικό του ἔργο στὸ σημαντικὸ αὐτὸ ἐκπαιδευτικὸ ἵδρυμα. Ὑπῆρξε ἀξιοσέβαστος καθηγητὴς καὶ εἶχε τὸ χάρισμα τῆς μεταδοτικότητας. Ἐπὶ πλέον ἀνέπτυσσε πνευματικὴ σχέση μὲ τοὺς μαθητές του. Ἡ διδασκαλία του ἐκτεινόταν καὶ πέρα ἀπὸ τὰ ἀναλυτικὰ προγράμματα. Μυοῦσε τοὺς ἱεροσπουδαστὲς στὴν πατερικὴ γραμματεία, στὶς πατερικὲς σπουδὲς καὶ τοὺς ἐμπέδωνε τὴν προσήλωση στὴν Ὀρθόδοξη Πίστη, ὡς τὴν μόνη σώζουσα. 

Ὡς ἐφημέριος ὑπῆρξε λαμπρὸ ὑπόδειγμα ἱερουργοῦ. Λειτουργοῦσε μὲ ἱεροπρέπεια. Κήρυττε τὸ θεῖο λόγο μὲ θέρμη, ἀλλὰ καὶ ἠρεμία. Τὸ κήρυγμά του ἦταν ἁπλό, ἀφοῦ φρόντιζε νὰ «κατεβαίνει» στὸ ἐπίπεδο τοῦ μέσου ἀκροατῆ. Εἶχε τὸ χάρισμα νὰ ἀναπτύσσει ὑψηλὲς θεολογικὲς ἔννοιες μὲ μιὰ καταπληκτικὴ ἁπλότητα, γιὰ νὰ γίνεται κατανοητός. 

Ἀλλὰ καὶ ὡς πνευματικὸς ἐξομολόγος ὑπῆρξε λαμπρὸ παράδειγμα πνευματικοῦ πατέρα. Τὰ πνευματικά του παιδιὰ ἀνέρχονταν σὲ πολλὲς ἑκατοντάδες καὶ οἱ ἐξομολογούμενοί του σὲ πολλὲς χιλιάδες. Εἶχε τὸ χάρισμα νὰ μεταστρέφει ἀπὸ τὴν ἁμαρτία, νὰ ἁπαλύνει καὶ νὰ ἀναπαύει ψυχὲς καὶ νὰ παρηγορεῖ. 

Ἐπίσης ὁ μακαριστὸς π. Σαράντης ὑπῆρξε ὑπόδειγμα συνεποῦς ἀγωνιστοῦ τῆς Ὀρθοδόξου Πίστεως. Τιμώντας τὴν ὑπόσχεσή του, κατὰ τὴν χειροτονία του, ὅτι θὰ ὀρθοτομεῖ τὸ λόγο τῆς ἀληθείας, θὰ βιώνει ὁ ἴδιος καὶ θὰ διδάσκει τὴν μόνη σώζουσα ἀλήθεια τῆς Ἐκκλησίας, κατέστη ἕνα ἀκόμα ὑπόδειγμα ἀκραιφνοῦς ὀρθοδόξου κληρικοῦ. Εἶχε ὡς ὁδηγούς του τοὺς Ἁγίους Πατέρες καὶ ὅσα ἡ Ἁγία μας Ἐκκλησία ὅρισε γιὰ τὴν σωτηρία μας. Δὲν παρέκκλινε οὔτε τὸ ἐλάχιστο καὶ δὲν ἔκανε συμβιβασμούς. Ἔκλεινε τὰ αὐτιά του στὶς σύγχρονες πνευματικὲς προκλήσεις, στηλίτευε τὴν αἵρεση ὅπου τὴν συναντοῦσε. Ἰδιαίτερα στηλίτευε τὴν μεγαλύτερη καὶ πλέον σατανικὴ αἵρεση τῶν τραγικῶν ἡμερῶν μας τήν παναίρεση τοῦ Οἰκουμενισμοῦ, τὴν ὁποία χαρακτήριζε ὡς τὴν ἀτραπό, ἡ ὁποία ὁδηγεῖ στὴν ἐφιαλτικὴ πανθρησκεία, τὴν θρησκεία ποὺ θὰ ἐπιβάλει ὁ μιαρὸς ταχέως ἐρχόμενος Ἀντίχριστος. Καὶ γιὰ τὸ λόγο αὐτὸ συμμετεῖχε, μαζὶ μὲ ἄλλους συγχρόνους ὁμολογητὲς τῆς Ὀρθοδόξου Πίστεως σὲ συλλογικὰ ὄργανα, ὅπως λ.χ. ἡ ὀργανωτικὴ συμμετοχή του στὴν «Σύναξη κληρικῶν καὶ μοναχῶν» καὶ ἀργότερα στὴν «Σύναξη γιὰ τὴν Ὀρθοδοξία», ὅπου ὑπῆρξε στέλεχος καὶ δάσκαλος τῶν συμμετεχόντων, ὡς τὴν ὁσιακή του κοίμηση. Ἐπίσης τὸν Ἰανουάριο τοῦ 2011 ἵδρυσε τὴν Ἑστία Πατερικῶν Μελετῶν στὴν ὁποία καὶ πρωτοστατοῦσε, μὲ ἀντικείμενο τὴν προάσπιση τῆς ὀρθοδόξου πίστεως ἔναντι νεοφανῶν αἱρέσεων καὶ κρίσιμα τρέχοντα θέματα ὅπως τὸ μάθημα τῶν θρησκευτικῶν, ἡ Κάρτα τοῦ Πολίτη, τὸ μάθημα τῆς σεξουαλικῆς ἀγωγῆς καὶ ἄλλα. 

Ἀλλὰ δυστυχῶς, στὴν πολύμοχθη ζωή του, ἔμελλε νὰ δοκιμάσει πολλὲς δοκιμασίες, ποὺ μόνο ὁ Κύριος γνωρίζει τὸ γιατί. Πιθανότατα γιὰ νὰ δοκιμασθεῖ ὡς «χρυσὸς ἐν χωνευτηρίῳ», νὰ γίνει «ὁλοκάρπωμα θυσίας» (Σοφ.Σολ.3,6). Ἄλλωστε καὶ πάλι κατὰ τὸν θεόπνευστο συγγραφέα τοῦ βιβλίου «Σοφία Σολομῶντος»: «ὀλίγα παιδευθέντες μεγάλα εὐεργετηθήσονται, ὅτι ὁ Θεὸς ἐπείρασεν αὐτοὺς καὶ εὗρεν αὐτοὺς ἀξίους ἑαυτοῦ» (Σοφ. Σολ.3,5)! Οἱ δοκιμασίες τῆς ζωῆς γίνονται συχνὰ ἀπὸ παραχώρηση τοῦ Θεοῦ, γιὰ τὴν δική μας τελείωση, κάτι ποὺ συχνὰ δὲν τὸ κατανοοῦμε. Ὅμως αὐτὲς οἱ δοκιμασίες δὲν μένουν χωρὶς ἀνταμοιβή. Καὶ σύμφωνα μὲ τὸν σοφὸ Σειράχ: «Τέκνον εἰ προσὲρχῃ δουλεύειν Κυρὶῳ Θεῷ, ἑτοίμασον τὴν ψυχὴν σου εἰς πειρασμὸν» (Σοφ.Σειράχ 2,1). 

Ἡ πρώτη του μεγάλη δοκιμασία ἦταν ὁ τραγικὸς θάνατος τῆς ἀγαπημένης του πρεσβυτέρας, σὲ τροχαῖο δυστύχημα, μετὰ ἀπὸ μόλις ἑπτὰ χρόνια γάμου, τὸ 1977. Σήκωσε τὸν σταυρὸ τῆς χηρείας καὶ τῆς ἀνατροφῆς τῶν παιδιῶν του, χωρὶς νὰ ἀμελήσει τὰ ποιμαντικὰ καὶ διδακτικά του καθήκοντα. Καὶ ὄντως, ὅπως ἀποδείχτηκε, ἡ μεγάλη αὐτὴ δοκιμασία ἐπέβη γιὰ ἐκεῖνον ὑψίστη παιδαγωγία. Κατέστη ἰσχυρὸς καὶ ἀλύγιστος στὴν κατοπινή του πορεία. Ἡ πίστη του στερεώθηκε ἔτι περισσότερο καὶ ἡ ἐκκλησιαστική του διακονία ἔγινε πιὸ ἀποδοτική. Ἡ Ἐκκλησία, ὡς ἐπιβράβευση, τοῦ ἀπένειμε τὸ ὀφίκκιο τοῦ Ἀρχιμανδρίτη. 

Ὅμως στὰ στερνὰ τοῦ πολυκύμαντου βίου του ἐπέτρεψε ὁ Θεὸς νὰ δοκιμάσει μιὰ ἀκόμα ὀδυνηρὴ δοκιμασία. Τὸ καλοκαίρι τοῦ 2020 εἶχε ἕνα σοβαρὸ ἀτύχημα, τὸ ὁποῖο τοῦ προξένησε σοβαρὸ τραῦμα στὸ κεφάλι. Τὸ κτύπημα ἦταν πολὺ ἐπώδυνο, ἀλλὰ ὁ ἴδιος ὅπως πάντα ὑπέφερε καὶ τὴν νέα δοκιμασία μὲ ἰώβειο ὑπομονή. Τελικὰ δὲν ἄντεξε. Τὸ ἀσκητικὸ του λιπόσαρκο σαρκίο ὑπέκυψε τὴν Κυριακὴ τῆς Σταυροπροσκυνήσεως, 4 Ἀπριλίου τοῦ 2021. Ὁ Θεὸς τὸν κάλεσε κοντά Του νὰ τὸν ἀναπαύσει καὶ νὰ τὸν στεφανώσει γιὰ τὸ τεράστιο ἔργο του. 

Ὁ ἀοίδιμος π. Σαράντης «τὸν ἀγῶνα τὸν καλὸν ἀγωνίστηκε, τὸν δρόμον τετέλεκε, τὴν πίστη τετήρηκε» (Β΄Τιμ.4,6), γινόμενος μιμητὴς τοῦ Ἀποστόλου τῶν Ἐθνῶν Παύλου, καὶ γι’ αὐτὸ εἴμαστε πεπεισμένοι ὅτι τοῦ ἔχει ἀποδοθεῖ «ὁ τῆς δικαιοσύνης στέφανος», ὁ ὁποῖος δίδεται «τοῖς ἀγαπῶσι τὸν Θεὸν (καὶ) πάντα συνεργεῖ εἰς ἀγαθὸν» (Ρωμ.8,28). 

Τοῦ ἁρμόζουν οἱ λόγοι τῆς Ἱερᾶς Ἀποκαλύψεως: «Μακάριοι οἱ νεκροὶ οἱ ἐν Κυρὶῳ ἀποθνήσκοντες ἀπ’ἄρτι. Ναί, λέγει τὸ Πνεῦμα, ἵνα ἀναπαύσωνται ἐκ τῶν κόπων αὐτῶν · τὰ δὲ ἔργα αὐτῶν ἀκολουθεῖ μετ’αὐτῶν» (Ἀποκ.14,13). 

 

Ἂς εἶναι αἰωνία ἡ μνήμη του καὶ ἂς ἔχουμε τὴν εὐχή του! 

 

Σᾶς εὐχαριστῶ πολύ