Ἡ κατάσταση τῶν ψυχῶν μέχρι τήν Τελική Κρίση.

Τά ὀφέλη τῆς προσευχῆς, τόσο τῆς κοινῆς ὅσο καί τῆς ἀτομικῆς γιά τίς ψυχές πού βρίσκονται στήν κόλαση, ἔχουν περιγραφεῖ σέ πολλούς βίους Ἁγίων καί ἀσκητῶν καθώς καί σέ Πατερικά κείμενα. Στό βίο τῆς μάρτυρος τοῦ 3ου αἰώνα Περπετούας, γιά παράδειγμα, διαβάζουμε ὅτι ἡ κατάσταση τῆς ψυχῆς τοῦ ἀδελφοῦ της Δημοκράτη τῆς ἀποκαλύφθηκα μέ τήν εἰκόνα μίας στέρνας γεμάτης νερό, ἡ ὁποία ἦταν ὅμως τόσο ψηλά πού δέν μποροῦσε νά τή φτάσει ἀπό τόν ρυπαρό, καυτό τόπο ὅπου ἦταν περιορισμένος. Χάρη στήν ὁλόθερμη προσευχή τῆς Περπετούας ἐπί μία ὁλόκληρη ἡμέρα καί νύχτα ὁ Δημοκράτης ἔφτασε τή στέρνα καί τόν εἶδε νά βρίσκεται σέ ἕναν φωτεινό τόπο. Ἀπό αὐτό ἡ Περπετούα κατάλαβε ὅτι ὁ ἀδελφός της εἶχε ἀπελευθερωθεῖ ἀπό τά δεινά της κολάσεως.

Στό βίο μίας ἀσκήτριας πού πέθανε μόλις τόν 20ο αἰώνα ἀναφέρεται μία παρόμοια περίπτωση. Πρόκειται γιά τή Ὁσία Ἀθανασία (Ἀναστασία Λογκάτσεβα), πνευματική θυγατέρα τοῦ Ὁσίου Σεραφείμ τοῦ Σάρωφ. Ὄπως διαβάζουμε στό βίο της: «Ἡ Ἀναστασία εἶχε ἕναν ἀδελφό πού τόν ἔλεγαν Παῦλο. Ὁ Παῦλος κάποτε ἦταν μεθυσμένος καί κρεμάστηκε. Κι ἡ Ἀναστασία ἀποφάσισε νά προσευχηθεῖ πολύ γιά τόν ἀδελφό της. Μετά τό θάνατό του, ἡ Ἀναστασία πῆγε στό μοναστήρι Ντιβέγιεβο, τοῦ Ὁσίου Σεραφείμ, γιά νά μάθει τί ἀκριβῶς ἔπρεπε νά κάνει, ὥστε νά βελτιωθεῖ ἡ κατάσταση τοῦ ἀδελφοῦ της, ὁ ὁποῖος ἔδωσε τέλος στή ζωή του μέ τρόπο δυσσεβή καί ἀτιμωτικό... Ἤθελε νά συναντήσει τήν Πελαγία Ἰβάνοβνα καί νά ζητήσει τή συμβουλή της... Ἡ Ἀναστασία ἐπισκέφθηκε τήν Πελαγία. Ἐκείνη τῆς εἶπε νά κλειστεῖ στό κελί τῆς σαράντα μέρες, νά προσευχηθεῖ καί νά νηστέψει γιά τόν ἀδελφό της καί κάθε μέρα νά λέει ἑκατόν πενήντα φορές: «Ὑπεραγία Θεοτόκε, ἀνάπαυσον τόν δοῦλον σου.»

Ὅταν συμπληρώθηκαν οἱ σαράντα ἡμέρες, ἡ Ἀναστασία εἶδε ἕνα ὅραμα. Βρέθηκε μπροστά σέ μία ἄβυσσο. Στό βάθος τῆς ἦταν ἕνας βράχος ἀπό αἷμα. Πάνω στό βράχο κείτονταν δυό ἄνδρες μέ σιδερένιες ἁλυσίδες στό λαιμό τους. Ὁ ἕνας ἦταν ὁ ἀδελφός της.

Ἡ Ἀναστασία διηγήθηκε τό ὅραμα στήν Πελαγία καί κείνη τῆς εἶπε νά συνεχίσει τήν νηστεία καί τήν προσευχή.

Τελείωσαν κι ἄλλες σαράντα ἡμέρες μέ νηστεία καί προσευχή κι ἡ Ἀναστασία εἶδε τό ἴδιο ὅραμα. Ἡ ἴδια ἄβυσσος κι ὁ βράχος πάνω στόν ὁποῖο βρίσκονταν οἱ δυό ἄνδρες μέ ἁλυσίδες στό λαιμό τους. Αὐτή τή φορά ὅμως ὁ ἀδελφός της ἦταν ὄρθιος. Περπατοῦσε πάνω στό βράχο, ἔπεφτε καί ξανασηκωνόταν. Οἱ ἁλυσίδες ἦταν ἀκόμα στό λαιμό του.

Ἡ Πελαγία Ἰβάνοβνα, στήν ὁποία κατέφυγε καί πάλι ἡ Ἀναστασία, τῆς εἶπε νά ἐπαναλάβει τήν ἴδια ἄσκηση γιά Τρίτη φορᾶ.
Ὅταν τελείωσε καί τό τρίτο σαρανταήμερο τῆς νηστείας καί τῆς προσευχῆς, ἡ Ἀναστασία ξαναεῖδε τό ἴδιο ὅραμα. Ἡ ἴδια ἄβυσσος, ὁ ἴδιος βράχος. Τώρα ὅμως πάνω στό βράχο ἦταν μόνο ἕνας ἄνδρας, ἀγνωστός της. Ὁ ἀδελφός της εἶχε ἀπελευθερωθεῖ ἀπό τά δεσμά. Δέ φαίνονταν πουθενά. Ὁ ἄγνωστος ἄνδρας ἀκούστηκε νά λέει:

«Εἶσαι τυχερός ἐσύ. Ἔχεις πολύ ἰσχυρούς μεσίτες στή γῆ.»

Ἡ Ἀναστασία ἀνέφερε στήν Πελαγία Ἰβάνοβνα τό τρίτο ὅραμά της καί ἐκείνη τῆς ἀπάντησε:

«Ὁ ἀδελφός σου λυτρώθηκε ἀπό τά βάσανα. Δέν μπῆκε ὅμως στή μακαριότητα τοῦ Παραδείσου.»

Πολλά παρόμοια περιστατικά ἀναφέρονται σέ βίους Ὀρθοδόξων Ἁγίων καί ἀσκητῶν. Σέ περίπτωση πού κάποιος ἔχει τήν τάση νά ἑρμηνεύει κατά γράμμα τέτοια ὁράματα, ἴσως θά πρέπει νά παρατηρήσουμε ὅτι βεβαίως οἱ εἰκόνες μέ τίς ὁποῖες ἐμφανίζονται τέτοια ὁράματα, συνήθως σέ ὄνειρα, δέν «φωτογραφίζουν» κατ' ἀνάγκη τόν τρόπο ὕπαρξης τῆς ψυχῆς μετά τόν θάνατο. Πρόκειται περισσότερο γιά εἰκόνες οἱ ὁποῖες μεταβιβάζουν τήν πνευματική ἀλήθεια τῆς βελτιώσεως τῆς καταστάσεως τῆς ψυχῆς στόν ἄλλο κόσμο χάρη στίς προσευχές ἐκείνων πού παραμένουν στόν κόσμο τοῦτο. ...