«Περί θείων ὀνομάτων τοῦ Ἁγίου Διονυσίου Ἀρεοπαγίτου μέ ἑρμηνευτικά σχόλια τοῦ Ἁγίου Μαξίμου τοῦ Ὁμολογητῆ» No 11
Ἀποσπάσματα 2024-2025 ἀπό τό σεμινάριο Δογματικῆς «Περί θείων ὀνομάτων τοῦ Ἁγίου Διονυσίου Ἀρεοπαγίτου μέ ἑρμηνευτικά σχόλια τοῦ Ἁγίου Μαξίμου τοῦ Ὁμολογητῆ»
(Μέ τόν Παῦλο Κλιματσάκη)
Πῶς ἐξαρτᾶται ὁ ἄνθρωπος ἀπό τόν Θεό μέσα ἀπό τή σχέση τοῦ θεϊκοῦ «Ἐγώ εἰμί ὁ Ὤν» μέ τό ἀνθρώπινο «Ἐγώ εἶμαι (ὑπάρχω)»;
Ὅταν ὁ Μωϋσῆς ρώτησε τή φωνή πού ἄκουσε μέσα ἀπό τήν βάτο «ποιός εἶσαι ἐσύ πού μοῦ μιλᾶς;», πῆρε τήν ἀπάντηση «Ἐγώ εἰμί ὁ Ὤν», δηλαδή εἶμαι Αὐτός πού πραγματκά εἶναι. Ὁ Ὤν ἤθελε νά δείξει στούς ἀνθρώπους ὅτι ἐκεῖνοι δέν εἶναι πραγματικά· εἶναι, ἐπειδή τό θέλει Ἐκεῖνος νά εἶναι. Σάν νά ἤθελε νά μᾶς πεῖ ὅτι ὑπάρχετε, ἐπειδή Ἐγώ θέλησα νά ὑπάρχετε. Αὐτό εἶναι τό κρίσιμο σημεῖο ἀφετηρίας πού συνιστᾶ τήν τοποθέτησή μας πρός τόν Θεό. Νά καταλάβουμε δηλαδή ὅτι εἴμαστε, ἐπειδή ὁ Θεός θέλει νά ὑπάρχουμε. Ἀπό μόνοι μας δέν εἴμαστε.
Ἐπειδή ὅμως εἴμαστε διαρκῶς μπλεγμένοι σέ περιστάσεις καί σέ μέριμνες δέν συνειδητοποιοῦμε ὅτι καί ἡ ὕπαρξή μας εἶναι δωρεάν καί ἡ σωτηρία μας. Ἐμεῖς ὅλα αὐτά τά καταλαβαίνουμε ὡς ἕνα βάρος. Τό οὐσιῶδες τό ξεπερνᾶμε. Ὅτι δηλαδή ὑπάρχουμε, ἐπειδή τό θέλησε ὁ Θεός καί αὐτό μᾶς τό χαρίζει. Δέν μπορεῖς νά τό ‘χεις ἀπό μόνος σου. …
…Ὁ κόσμος τήν καταξίωσή του τήν ὀφείλει στόν Θεό. Ἀπό μόνος του ὁ ἄνθρωπος, αὐτόνομος, δέν μπορεῖ νά πάει πουθενά…Ὅλες οἱ ἀπόψεις μετά τόν 19ο αἰ.μ.Χ. εἶναι άπολύτως ἀνθρωποκεντρικές. Ὁ ἄνθρωπος ἀντιλαμβάνεται τόν ἑαυτό του ὡς ἀπολύτως αὐτόνομο ὄν. …Ὁ κόσμος δέν δημιουργήθηκε ἀπό τόν Θεό, ἐξελίχθηκε ἀπό μόνος του…Ὅταν κανείς βλέπει τόν ἑαυτό του σέ τέτοια προοπτική, τόν βλέπει σάν αὐτόνομο ὄν. Τό ἐρώτημα πού τόν ἀπασχολεῖ εἶναι «τί θά κάνω γιά τόν ἑαυτό μου;»…
…Ἡ ζωή ἀποδεικνύει ὅτι δέν ἔχουμε κανέναν ἔλεγχο πάνω στά πράγματα. Αὔριο μπορεῖ νά διαγνωστοῦμε μέ μιά βαρειά ἀσθένεια ἤ νά πέσει ἕνα τοῦβλο στό κεφάλι μας ἤ νά ἔρθει μιά ἰσχυρή βροχή καί ξαφνικά νά μείνουμε ἄστεγοι. Ὅλα αὐτά ἀποδεικνύουν ὅτι δέν εἶναι αὐτόνομο ὄν ὁ ἄνθρωπος. Ὡς πρός τί εἶναι αὐτόνομος; Μόνο ὡς πρός τήν προαίρεσή του. Ἤ ὅταν γίνει σεισμός, ὁ γεωλόγος θά πεῖ ὅτι εἶχε συσσωρευθεῖ ἐνέργεια καί ἔπρεπε νά ἐκδηλωθεῖ. Ἄν ὅμως ὁ Θεός δέν ἤθελε νά ἐκδηλωθεῖ ἤ ἄν ὁ Θεός ἤθελε νά γίνει σεισμός παρά τό ὅτι δέν εἶχε συσσωρευθεῖ ἐνέργεια, θά γινόταν. Ἄν ἔκρινε ὅτι δέν ἔπρεπε νά γίνει σεισμός, ἐπειδή ὑπῆρξε μετάνοια, δέν θά γινόταν. Οἱ φυσικοί νόμοι αἴρονται ἀφοῦ τούς παράγει ὁ ἴδιος ὁ Θεός…
Ἄρα τὀ μόνο πού μποροῦμε νά ποῦμε εἶναι ὅτι δουλεύει κάτι, μόνο κατά τίς βουλές τοῦ Κυρίου.
Ὁ ἅγιος Παΐσιος ὅταν ἔγινε ὁ μεγάλος σεισμός στή Θεσσαλονίκη εἶπε ὅτι σάν ὁ Θεός νά εἶχε στήν άγκαλιά Του τούς ἀνθρώπους καί νά τούς κουνοῦσε. Αὐτός εἶναι ὁ συντηρητής, Αὐτός τά σταματᾶ, Αὐτός τά βάζει μπρός. Ἐμεῖς βλέπουμε μόνο τήν καταστροφή τοῦ σεισμοῦ. Καί ὄχι τό πόσοι ἄνθρωποι ἔρχονται σέ μετάνοια.
Ἐρώτηση ἀκροατῆ: Ἔτσι ὅμως δέν παραγνωρίζεται ὅλη ἡ ἐπιστημονική γνώση;…
Ἀπάντηση: Ἡ ἐπιστήμη ἔχει μία περιορισμένη ἀξία στό πλαίσιο τῶν ἀνθρωπίνων πρακτικῶν, τακτικῶν, ἀναγκῶν καί δραστηριοτήτων, ἀλλά μέχρι ἐκεῖ. Δέν μᾶς ἀποκαλύπτει τήν άλήθεια τῶν πραγμάτων καί δέν μᾶς φέρνει σέ ἑνότητα μέ τόν Θεό.